Zasoby i wykorzystanie energii geotermalnej w Polsce.

Wzrost zapotrzebowania na energię jest bezpośrednią konsekwencją trwającego rozkwitu gospodarczego i cywilizacyjnego. Co więcej, oszacowano, że światowe zużycie energii w latach 2006-2030 wzrośnie aż o 44%. Obecnie około 81,4% produkowanej energii wytwarzane jest za pomocą nieodnawialnych zasobów naturalnych. Istnieją jednak plany zmniejszenia tego procentu w krajach Unii Europejskiej, które wyraziły zgodę na ograniczenie – w ciągu najbliższych kilku lat – udziału energii produkowanej ze źródeł konwencjonalnych. Ich miejsce zajmować będą odnawialne źródła energii (OŹE), o których staje się głośno w związku z wdrażaniem w życie założeń pakietu „3×20%”. Zatwierdzony przez Parlament Europejski pakiet klimatyczny nakłada na Polskę obowiązek uzyskania od 2020 r. produkcji energii z OŹE na poziomie 15%.
Wśród nośników, powstającej w naturalnych procesach przyrodniczych i w stosunkowo krótkim czasie, energii odnawialnej są: słońce, wiatr, woda, biomasa, geotermia. W skali globalnej zdecydowanie najważniejszym generatorem energii spośród źródeł odnawialnych jest energia wodna zaspokajająca ok. 20% światowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Tymczasem w Polsce spośród OŹE największe znaczenie ma biomasa, która może być używana na cele energetyczne w procesach bezpośredniego spalania, przetwarzana na paliwa ciekłe lub gazowe. Ponadto w minionych latach rosnącym zainteresowaniem cieszy się energia nagromadzona we wnętrzu ziemi, czyli energia geotermalna, której pokłady są niewyczerpalne, gdyż uzupełnia je stale strumień ciepła przenoszonego z gorącego wnętrza ziemi. Należy także dodać, że energia geotermalna jest co najmniej 2-krotnie bardziej wydajna w porównaniu z energię wiatrową czy słoneczną (20-35% vs 70%), a przy jej pozyskiwaniu nie powstają żadne toksyczne odpady.

POLSKIE ZASOBY ENERGII GEOTERMALNEJ
W przynajmniej 82 krajach świata energia geotermalna znalazła bezpośrednie zastosowanie, a w 25 z nich, przy wykorzystaniu par geotermalnych, wytwarzany jest prąd elektryczny. Polska znajduje się w gronie krajów korzystających z zasobów energii geotermalnej zgromadzonej w gorących wodach podziemnych. Szacuje się, że w naszym kraju zasoby wody geotermalnej, o temperaturach rzędu 27-125°C (w niektórych miejscach 200oC), wynoszą 6600 km3. Głębokość na jakiej są zlokalizowane to 1-10 km. Krajowe zasoby energii geotermalnej związane z wodami podziemnymi znajdują na Niżu Polskim i w Karpatach wewnętrznych oraz w niektórych lokalizacjach w Karpatach zewnętrznych, Zapadlisku przedkarpackim i w Sudetach.

JAK KORZYSTAMY Z ENERGII GEOTERMALNEJ?
Temperatura wydobywanej wody geotermalnej decyduje o sposobie jej wykorzystania. Wody i pary wysokotemperaturowe mogą służyć napędzaniu turbin generujących energię elektryczną. Tymczasem wody średniotemperaturowe i niskotemperaturowe wykorzystuje się w ciepłownictwie. Ten sposób korzystania z dóbr energii geotermalnej nie jest na terenie naszego kraju nowością.

  • na Podhalu (działająca od 1993 roku- PEC Geotermia Podhalańska SA),
  • w Pyrzycach (od 1996 r.),
  • w Mszczonowie (od 2000 r.),
  • w Uniejowie (od 2001 r.),
  • w Stargardzie (od 2012 r.),
  • w Poddębicach (od 2013 r.).

Ponadto ostatnio podjęte zostały kroki zmierzające do rozpoczęcia w Polsce prac nad budową instalacji umożliwiającej pozyskiwanie z energii geotermalnej, poza ciepłem, energię elektryczną. W pierwszej połowie br. do wiadomości publicznej trafiła informacja, że mają szansę powstać nowe ciepłownie geotermalne zlokalizowane m.in. w Sieradzu, Kole, Koninie czy Sochaczewie. Co więcej, w Szaflarach planowane jest wykonanie odwiertu o głębokości 5 km. Istnieje przypuszczenie, że woda w tym miejscu może mieć parametry spełniające wymogi produkcji energii elektrycznej. Byłaby to pierwsza elektrownia geotermalna na terenie Polski. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na eksploatację źródeł geotermalnych i wykorzystanie zasobów geotermalnych przeznaczył 500 mln zł.
W Polsce woda geotermalna wykorzystywana jest także do celów rekreacyjnych i leczniczych. Prozdrowotne działanie, bogatej w składniki mineralne, wody geotermalnej wykorzystywane jest w kilku uzdrowiskach: Cieplice Śląskie Zdrój, Lądek Zdrój, Duszniki Zdrój, Ciechocinek, Konstancin, Ustroń, Iwonicz Zdrój, Rabka Zdrój.