Pożary na składowiskach śmieci bardziej szkodliwe niż przypuszczamy

Pożary na składowiskach śmieci bardziej szkodliwe niż smog

Nadeszły długo wyczekiwane ciepłe, wręcz upalne dni. Przykrą ich konsekwencja są pożary. Żywioł ogarnia lasy. Nie stanowi to dobrej wiadomości, jednak jak się okazuje pożar lasu nie jest najgorszym ze skutków wysokich temperatur i znacznego nasłonecznienia, z jakim mamy właśnie do czynienia.

Plaga pożarów składowisk śmieci

Ogień pojawia się również w miejscach związanych z gospodarką odpadami. Nikogo to nie dziwi, niemniej jedna, w minionych tygodniach pożary na składowiskach śmieci są prawdziwą plagą. Od początku br. było ich już 63, a wśród nich było 27 bardzo dużych i dużych pożarów. Dla porównania, w 2017 r. straż pożarna zanotowała jedynie 37 tego typu zdarzeń.

Każdy z pożarów wymaga dobrze przeprowadzonej akcji gaśniczej z każdorazowym udziałem kilkudziesięciu jednostek. Czasami wymagana jest ewakuacja mieszkańców z pobliskich domów, jak miało to miejsce w miejscowości Wszedzień.

Problem zasługuje na atencję ponieważ istnieją realne podejrzenia, że nie wszystkie z tych pożarów wynikają z podwyższonej temperatury upalnych dni. Okazuje się, że dziwnym trafem płoną składowiska odpadów, które najkosztowniej i najtrudniej składować. Ogień ułatwia właścicielowi życie, sprawia, że nie musi on:

  • uiszczać wprowadzonej niedawno opłaty marszałkowskiej za każdą tonę składowanych śmieci,
  • czekać w długiej kolejce do spalarni śmieci.

Zauważono również, że większość pożarów na miejscach związanych z gospodarką odpadami wybucha w weekendy.

Zaangażowanie Rządu w sprawę pożarów

O problemie zaczęto głośniej mówić po pożarach w Zgierzu, w związku z którym przewodniczący Rady Miasta Radosław Gajda oraz prezydent Zgierza Przemysław Staniszewski, zwrócili się pisemnie do premiera Mateusza Morawieckiego z prośbą o utworzenie Agencji Ochrony Środowiska, która dysponowałaby odpowiednimi uprawnieniami do egzekwowania przepisów prawnych dotyczących środowiska.

Sprawą w sposób pilny zajął się również Rząd. W działania ws. pożarów będą zaangażowane służby śledcze. Szef Rządu zobowiązał również Prokuratora Generalnego do podjęcia zdecydowanych kroków w tym obszarze. Podkreśla się, że bagatelizowanie tego typu sytuacji jest bezcelowe i mija się z celem prowadzonych działań antysmogowych.

Planowane zmiany w prawie

Co więcej, w najbliższym czasie ma powstać projekt zmian prawa, które będzie miało za zadanie powstrzymać nielegalny import odpadów do Polski. Minister środowiska przyznał, że jest to koniecznością, bowiem system prawny dotyczący odpadów w naszym kraju jest nieszczelny. Planuje się m.in. zmiany dotyczące kryteriów wydawania zezwoleń w gospodarce odpadami. Kolejnymi ważnymi planowanymi zmianami wynikającymi z zaistniałej sytuacji jest:

  • wprowadzeniu obowiązku monitoringu wizyjnego na składowiskach,
  • zwiększenie uprawnień Inspekcji Ochrony Środowiska,
  • skrócony okres zagospodarowania odpadów z jednego roku do trzech lat,
  • dotkliwe kary administracyjne za naruszenie przepisów,
  • zakaz przekraczania ilości składowania odpadów – ważne jest określenie jednorazowej pojemności składowiska.

Szkodliwość pożarów

O szkodliwości pożarów składowisk śmieci chyba nikogo nie trzeba przekonywać. Najgroźniejsze są pożary składowisk chemikaliów, tak jak ten, który gaszono we wsi Wszedzień koło Mogilna. Są one znacznie bardziej groźne niż smog. W ich trakcie do atmosfery trafia:

  • chlorowodór,
  • cyjanowodór,
  • fluorowodór,
  • wszelkiego rodzaju metale ciężkie,

Niemniej jednak, do najbardziej groźnych produktów spalania śmieci należą dioksyny. A prym w toksyczności wiedzie 2,3,7,8 tetrachlorodwubenzo-p diokcyna (TCDD), która jest 10 tyś razy bardziej trująca dla środowiska niż cyjanek potasowy.

Podkreśla się również, że wysokie stężenie wymienionych substancji nie „rozpływa” się w powietrzu zaraz po pożarze. Może utrzymywać się w środowisku nawet po zakończeniu akcji gaśniczej, np. połowiczny rozpad w/w TCDD w glebie trwa ok. 160 lat.

Wymienione substancje są szczególnie groźne dla naszego zdrowia, są one przyczyną zaburzeń immunologicznych, neurologicznych, hormonalnych, oraz mają działanie karcinogenne.