Instrumenty prawne, finansowe i społeczne polityki ekologicznej

Polityka ekologiczna nie zależnie od wielkości obszaru na jakim jest wdrażana, powinna być realizowana przy zastosowaniu trzech odrębnych instrumentów:

1) Prawnych

Instrumenty prawne służące realizacji polityki ekologicznej (na przykładzie powiatu) to:

-pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii
-pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza
-pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych
-pozwolenia na wytwarzanie odpadów
-pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska
-pozwolenia na emitowanie pól elektromagnetycznych
-pozwolenia zintegrowane

2) Finansowych

Realizacja poszczególnych projektów związanych z gospodarką odpadami, możliwa jest poprzez wykorzystanie m.in.
-środków publicznych
-pochodzących z budżetu gminy lub pozabudżetowych instytucji publicznych
-środków prywatnych
-środków własnych inwestora
-środków publiczno-prywatnych
-środków pochodzących z budżetu gminy lub pozabudżetowych instytucji publicznych

Formy finansowania inwestycji ekologicznych:
-udziały własne gmin lub przedsiębiorstw
-zobowiązania kapitałowe (kredyty, pożyczki, obligacje, leasing)
-udziały kapitałowe – (akcje i udziały w spółkach)
-dotacje

3) Społecznych

Ważnym elementem skutecznego zarządzania środowiskiem jest świadomość ekologiczna społeczeństwa oraz przyjazne dla środowiska nawyki i codzienna postawa ludności. Edukacja i informacja z komunikacją są ze sobą ściśle powiązane. Właściwa informacja przyspiesza proces edukacji. W przypadku osiągnięcia właściwego poziomu edukacji, komunikacja z grupami zadaniowymi jest łatwiejsza, a przekazywane informacje są właściwie odbierane i wykorzystywane. Rzetelna informacja o stanie środowiska i działaniach na rzecz jego ochrony, a także umiejętność porozumiewania się ze społeczeństwem są niezbędne dla sukcesu realizowanej polityki ekologicznej. Powiat oraz gminy, przy wsparciu organizacji ekologicznych oraz placówek oświatowych i badawczych, powinny zapewnić odpowiednie wsparcie medialne, zadbać o sprzyjającą atmosferę oraz promować wyniki akcji na rzecz ochrony środowiska. Tradycyjne instrumenty, takie jak pozwolenia oraz system opłat i kar nie spełnią całego zakresu celów i zadań wyznaczonych przez władze powiatu. Każda grupa zadaniowa (jednostka realizująca zadanie oraz wszyscy mieszkańcy) ponosi odpowiedzialność za zapewnienie czystego środowiska, zapobieganie problemom i ukierunkowanie przyszłego rozwoju. Mieszkańcy powiatu powinni być informowani o zadaniach poprzez prasę, biuletyny, czy też poprzez środki pośrednie, takie jak pozarządowe organizacje ekologiczne. Realizacja celów poprzez edukację ekologiczną jest zadaniem długotrwałym, które należy niezwłocznie włączyć w rutynowe działania urzędu. Zadania z tego, w dłuższym horyzoncie czasu, przynoszą korzyści ekologiczne, umożliwiają rozwiązanie lub złagodzenie ważnych problemów ekologicznych. Nawet wieloletnie nakłady na edukację ekologiczną i (często z nią związaną) profilaktykę zagrożeń są znacznie niższe niż, wynikające z ich zaniedbania, koszty likwidacji strat ekologicznych lub szybkiego wdrożenia wymagań prawnych.