8 Zasad Polityki Ekologicznej

Kierunki działań na rzecz ochrony środowiska wyodrębniają zasady, które zapobiegają negatywnym skutkom działalności gospodarczej. Ustalono je w dokumencie II Polityki Ekologicznej Państwa, z czego najważniejsze z nich publikujemy poniżej.

1) Zasada prewencji  i oszczędnego korzystania z zasobów naturalnych

Skuteczne przeciwdziałanie potencjalnym problemom jest możliwe poprzez możliwie szybkie przewidywanie na jakich terenach, w jakich sektorach gospodarki i z jakim natężeniem trudności te mogą się pojawić. Działania prewencyjne będą podjęte na trzech poziomach: u źródła powstawania zanieczyszczeń, podczas ich transmisji i w miejscu odbioru. Zasada prewencji oparta jest na koncentracja na źródle problemów, które należy co pewien czas kontrolować.

Jedną z najważniejszych zmiennych w koncepcji zrównoważonego rozwoju są zasoby naturalne. Ważne jest oszczędne korzystanie z nieodnawialnych zasobów, ale duże znaczenie ma także racjonalne korzystanie z zasobów odnawialnych, takich jak woda czy ziemia. Edukacja ekologiczna nabiera tutaj wielkiego znaczenia pozwalając na wczesne przekazywanie informacji mające na celu oszczędniejszą gospodarkę zasobami naturalnymi.

2) Zasada likwidacji aktualnych problemów i zasada „zanieczyszczający płaci”

Program ochrony środowiska wskazuje najistotniejsze problemy dotyczące konkretnych elementów środowiska. Priorytet stanowią tu problemy, które w największym stopniu naruszają stan środowiska i oddziałują na życie człowieka. Z racji swojej wagi powinny być likwidowane w pierwszej kolejności.

Zasada zanieczyszczających płaci zakłada złożenie pełnej odpowiedzialności za skutki zanieczyszczania i stwarzania innych zagrożeń dla środowiska na sprawcę. Przewidziane są tutaj kary pieniężne od kilkuset do kilku tysięcy złotych.

3) Zasada integracji polityki ekologicznej z politykami sektorowymi

Plan polityki ochrony środowiska powinien być spójny z innymi, przygotowywanymi w województwie politykami, dotyczącymi różnorodnych dziedzin życia. Ekopolityka władz wojewódzkich dotycząca przyszłości województwa powinna uwzględniać polityki sektorowe, ich wzajemne powiązania i oddziaływanie. Plany na realizację celów powinny jasno wskazywać wszystkim grupom zadaniowym i instytucjom administracji publicznej zakres i możliwości działań prowadzących do realizacji zrównoważonego rozwoju województwa.

4) Odpowiedzialność grup zadaniowych

Programy powinny być opracowane we współpracy z grupami zadaniowymi oraz przy zaangażowaniu Wydziałów Urzędu Marszałkowskiego, Urzędu Wojewódzkiego, starostw powiatowych oraz gmin. Analogicznie powinien przebiegać proces wdrażania  programów. Takie podejście ma szansę na sukces tylko wtedy, gdy grupy zadaniowe będą poczuwały się do odpowiedzialności za ochronę środowiska. Oczekuje się od nich również kreatywności, poszukiwania sposobów redukcji zanieczyszczeń i podejmowania decyzji dotyczących konkretnych działań zmniejszających negatywne oddziaływanie na środowisko.

5) Zasada regionalizmu

Każdy region ma prawo do własnej polityki społeczno-gospodarczej i ekologicznej. Program opracowywany dla konkretnego województwa musi uwzględniać specyfikę regionu oraz nawiązywać do aktualnej polityki ekologicznej państwa, która jest uwarunkowana wymaganiami wynikającymi z integracji z Unią Europejską.

6) Zasada subsydiarności

Planowanie oraz realizacja zadań odbywać ma się na odpowiednich poziomach zarządzania, które powinny zapewniać odpowiednią jakość podejmowanych działań i decyzji. Zasada substydiarności pozwala uzyskać znacznie lepsze efekty oraz zapewnia uwzględnienie typowych dla danego poziomu uwarunkowań. Traktat Unii Europejskiej mówi, że decyzje dotyczące każdego obywatela, powinny być podejmowane na możliwie najbliższym obywatelowi poziomie. Takie podejście powinno być systematycznie wprowadzane w polityce ekologicznej państwa i regionu.

7) Zasada skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej

Zasada ta ma zastosowanie przy wyborze planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych z zakresu ochrony środowiska, które wymagają nakładów finansowych. Oznacza ona konieczność oceny danego przedsięwzięcia z punktu widzenia nakładu do uzyskanego efektu tworząc odpowiednik biznesplanu inwestycji. 

8) Zasada uspołecznienia polityki ochrony środowiska

Realizowana będzie poprzez stworzenie warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych w procesie tworzenia i wdrażania programu ochrony środowiska jak i innych stra­tegicznych programów, przy jednoczesnym rozwoju edukacji ekologicznej, wzroście świadomości i wraż­liwości ekologicznej i kształtowaniu właściwych zachowań obywateli wobec środowiska.